Swoimi zwyczajami oraz budową pies najbardziej przypomina wilka, następnie szakala
złocistego, a także kojota. Dwa pierwsze gatunki mają też największy zasięg geografi-
czny. Pod pewnymi względami pies jest pośredni między wilkiem a szakalem i poważ-
ne teorie jego pochodzenia związane są z tymi właśnie gatunkami. Oto te teorie:
1. pies pochodzi od wilka;
2. pies pochodzi od szakala (najczęściej ze wskazaniem na szakala złocistego);
3. pies pochodzi od wymarłego hipotetycznego gatunku dzikiego psa (z rodzaju
Canis) podobnego do dzisiejszych dingo lub psów-pariasów;
4. pies pochodzi od wilka i od szakala;
5. niezależne pochodzenie 3 grup ras od wilka, szakala i dzikiego psa;
6. przodkami różnych linii rozwojowych psa domowego są: wilk, szakal i kojot;
7. koncepcja azjatyckiego pochodzenia psa.Każda z tych teorii ma zwolenników uzbrojonych w argumenty:
Ad. 1: Wilk jest śmiały w stosunku do człowieka, ma instynkt sfory podobny psie-
mu i budową najbardziej przypomina psa (o ile nie istniał dziki pies). Był i jest szero-
ko rozsiedlony, ma liczne podgatunki, z których najwięcej cech psich ma wilk indyjski
- Canis lupus pallipes Spyke.
Ad. 2: Szakala najbardziej przypominają dawne małe domowe psy.
Ad. 3: Nie znaleziono dotychczas żadnych szczątków tajemniczego "dzikiego psa" -
domniemanego praojca psa domowego, a przecież musiałoby to być zwierzę licznie wys-
tępujące na rozległym terenie.
Ad: 4: Koncepcja ta zakłada pochodzenie jednej linii od wilka i drugiej linii od szakala złociste-
go (albo jego bezpośredniego przodka).
